Ach, het is goed voor je weerstand!

Met piepende remmen komt de bus tot stilstand. Ik schrik wakker en schuif het gordijntje opzij. We zijn aangekomen bij het busstation van Camagüey, een vrij grote stad in het midden van Cuba. Ik knipper een paar keer met mijn ogen vanwege de felle zon en rek mij eens goed uit. Gisteren had ik besloten om met de bus van Trinidad naar Santiago de Cuba te gaan, maar na een uur of 5 beginnen mijn gewrichten te protesteren en lijkt het alsof ze bij elke beweging vragen: Waarom wilde je daar ook alweer heen?? Ik stap de bus uit om mijn benen te strekken en even naar de w.c. te gaan. Op zich ben ik wel wat gewend, omdat ik vroeger altijd met mijn ouders op vakantie ging naar Frankrijk. Daar was een sanitaire stop vaak een gat in de grond en was het een kwestie van goed mikken (als je pech had, kon je voorganger dat niet). Dus deze busreis zal ik echt wel overleven.

Als ik bij de toiletten aankom, komt mij een smerige walm tegemoet waar geen glorix tegenop kan. Ook zie ik dat de w.c.´s geen deurtjes hebben en je iedereen dus kan zien zitten. Echt een reiservaring die ik niet had willen missen! Zodra ik aan de beurt ben, bedenk ik mij dat de Romeinen er zo´n 2000 jaar geleden ook zo bij zaten en dat er dus niets nieuws onder de zon is. Ook kom ik erachter dat je niet kan doortrekken. Na klant nummer 4 wordt er door één van de toiletjuffen een emmer water achteraan gegooid en begint het ritueel weer van voor af aan. W.c.´s zonder stromend water is heel normaal in deze streek en ook in Santiago komt dit regelmatig voor. Ik zal er dus mee moeten leren leven.

In Cuba is er een aantal hotels in het bezit van de staat. Over het algemeen zijn dit goed onderhoude hotels, maar ligt de prijs van een kamer ver boven mijn budget en ben ik aangewezen op de particuliere hotels. De Cubanen mogen sinds een paar jaar een kamer verhuren, maar moeten daarbij wel voldoen aan strenge regels. Ze worden continu gecontroleerd en als ze het verblijf van een toerist niet binnen 24 uur melden, krijgen ze een boete. Tot nog toe heb ik het goed getroffen met de gezinnen. Het zijn allemaal vriendelijke mensen die trots vertellen over hun land en mij graag aanbevelingen doen over wat ik wel of niet moet zien. Elke kamer ziet er goed uit, dus horrorverhalen over niet functionerende douches, schimmels op de plafonds of kakkerlakken als kamergenoot heb ik (nog) niet.

Net zoals het verhuren van kamers, mogen de Cubanen ook een restaurant hebben voor een beperkt aantal gasten. Je zit dan bij iemand in de woonkamer te eten, wat op zich wel een beetje vreemd is. Zo was er in Trinidad een klein restaurantje dat lunch aanbod. Samen met de twee Nederlandse meiden besloten we een gokje te wagen. De ober van het restaurant, genaamd Wakey Wakey & Shakey Shakey (dan moet er al een belletje gaan rinkelen) bood ons vol trots de chaotische, handgeschreven menukaart aan. Deze varieerde van salades tot broodjes hamburger met kaas (gespeld: SHeese). Het eten viel op zich nog wel mee, tot we daarna even naar het toilet gingen en we een blik in de keuken konden werpen (had ik niet moeten doen!). Rob de Geus zou er een dagtaak aan hebben om deze mensen uit te leggen wat de schoonmaakregels zijn en Herman den Blijker zou in deze keuken waarschijnlijk niet eens herrie wíllen maken en direct vertrekken. De meiden waren al meer gewend dan ik en zeiden: ´Joh, is goed voor je weerstand.´

Er zijn ook restaurants in het bezit van de staat die doorgaans groter zijn, maar die qua kwaliteit echt niet veel beter zijn dan de restaurants aan huis. Het vreemdste restaurant dat ik tot nu toe gezien heb in Cuba, was toevallig ook in Trinidad. Het gebouw stamde uit 1742 en was in originele staat, waarop één van de meiden aan de ober vroeg: ´En het interieur dan? Stamt dat ook uit 1742?´ De ober keek haar verbouwereerd aan, maar moest toegeven dat ze een punt had. Er hing een grote, lelijke spiegel aan de wand die al zolang wachtte op een goede poetsbeurt, dat ze niet eens mijn spiegelbeeld kon laten zien. Links en rechts vielen de gaten er zelfs in (even voor de duidelijkheid: die zaten er al in vóórdat ik erin keek). Daarnaast stond er bij onze tafel een gehavend beeld van een of andere heilige die zijn handen zo had staan alsof al het eten direct door hem gezegend werd. Om dit bijelkaar geraapt zooitje compleet te maken, stond er bij binnenkomst aan de linkerkant een gammele vleugel die door een poot gezakt was. De gele, onregelmatige toetsen leken op de glimlach van een gemiddelde Cubaan en bovenop de vleugel lag een grote, opgezette krokodil. Ondanks de sjofele uitstraling van het restaurant was het eten verder prima (dit keer keek ik niet in de keuken).

Ik loop naar de wasbakken, sterk het idee hebbende dat ik een aantal fases heb overgeslagen (doorspoelen, deur openmaken, etc.) en wil mijn handen wassen. Ik kom tot de ontdekking dat de kranen ontbreken en dat de wasbakken er dus voor de sier hangen. Voor de show veeg ik mijn handen aan mijn broek af, terwijl ik de blik vang van een medereizigster. Ze haalt haar neus op en twijfelt overduidelijk of ze wel moet gaan. Ik haal mijn schouders op en zeg: ´Joh, is goed voor je weerstand.´ Een kleine 10 minuten later is de bus klaar voor vertrek, plof ik in mijn stoel en trek ik het grodijntje weer dicht. Ik sluit mijn ogen en denk met een glimlach: ´Laat Santiago maar komen!´